Thăm dò ý kiến
Theo bạn, Trang thông tin điện tử tỉnh ủy Hòa Bình có cung cấp đầy đủ thông tin hoạt động của tỉnh ủy không?


Mã xác nhận

FE_View_Detail

Chiêng Mường

Ðối với người Mường chiêng không đơn thuần là nhạc khí dân tộc mà còn là thanh âm quan trọng nhất, linh thiêng nhất trong sinh hoạt văn hóa. Tiếng chiêng mang cái hồn linh thiêng của rừng núi, là âm thanh nối kết con người với thế giới siêu nhiên. Ngay từ khi sinh ra đến lúc về với cõi vĩnh hằng, những thanh âm ấy đã chiếm lĩnh cả không gian và thời gian, đi sâu vào nhiều mặt cuộc sống và trải suốt cuộc đời mỗi người dân Mường.


Thời trước, chiêng người Mường chỉ dùng để phục vụ tầng lớp lang đạo. Dưới chế độ nhà Lang, bản Mường rất nhiều nghi lễ, đình đám, chủ yếu để bọn kỳ hào quan lang ở làng xã vơ vét sản vật trong dân gian. Vào phần lễ, những thiếu nữ Mường sẽ xách chiêng đánh bài “Bông trắng bông vàng” đi quanh làng rồi vào đình. Những người con gái Mường mỗi khi biểu diễn chiêng đều phải mặc trang phục chỉnh tề đúng quy cách với áo trắng, váy dài, vòng chạm, khăn tay, khăn đầu. Nhịp đánh chiêng như nhịp chân bước, chậm rãi và thận trọng. Đến phần hội, phường bùa sẽ đánh bài “Xắc bùa” ( có nghĩa là “xách chiêng”) những điệu hát kết hợp với nhịp chiêng đều là những làn điệu dân ca ca ngợi về chính quê hương xứ sở, làng bản thôn xóm. Bởi vậy tiếng chiêng chính là màu sắc, hồn cốt dân tộc Mường, chỉ cần nghe tiếng chiêng là cả đất trời và con người xứ Mường như hiện ra trước mắt...

Tiếng chiêng theo những Phường Xắc bùa mang may mắn đầu năm đến tận cửa mỗi nhà; chiêng chúc phúc cho những đôi uyên ương trong ngày cưới; chiêng thành kính tiễn biệt những linh hồn từ xứ Mường người về xứ Mường ma; chiêng thúc giục những bước chân đi trảy hội Xuống đồng, gọi nhà nhà tới chia vui Cơm mới, xua tan những điềm dữ trong cuộc sống và mang về những ước nguyện ấm no... Cứ thế, chiêng đã được truyền tụ qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống  tinh thần của người Mường.

Nguời Mường đánh chiêng bằng cách dùng những chiếc dùi được làm từ gỗ cây ổi, cây hồng bì và bọc da trâu, da nai để tạo nên những âm đẹp, thanh sáng khi đánh cồng. Giàn chiêng đầy đủ của người Mường phải có đủ 12 chiếc, tượng trưng cho sự giao hòa của 12 tháng trong năm. Ấy là những minh chứng khẳng định dù chỉ là loại hình âm nhạc truyền khẩu nhưng chiêng Mường đã làm nên cả một không gian văn hóa rộng lớn với những đặc trưng riêng.

Trong quá trình duy trì và phát triển, nghệ thuật chiêng của người Mường đã bị mai một ít nhiều, bên cạnh đó là sự suy giảm số lượng những nghệ nhân biết đánh chiêng giai điệu, và biến tấu của những bài chiêng cổ. Văn hóa chiêng Mường thực sự đang đứng trước những thử thách lớn, đó là sự xâm lấn của các hình thức giải trí mới. Vì vậy việc bảo tồn, phát triển chiêng Mường trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Hà Phương


in Quay trở lại
Hòa Bình 20 năm một chặn đường
Dự báo thời tiết
Thành phố:

28oC

Độ ẩm: 89%

Tốc độ gió: 9 km/hkm/h

Cập nhật lúc 01:30:00
ngày 2022-08-17