Thăm dò ý kiến
Theo bạn, Trang thông tin điện tử tỉnh ủy Hòa Bình có cung cấp đầy đủ thông tin hoạt động của tỉnh ủy không?


Mã xác nhận

FE_View_Detail

Bếp lửa của người Mường
Trong văn hóa của người Mường, bếp lửa là một điểm nhấn hết sức đặc biệt, nó gần gũi, mộc mạc nhưng lại linh thiêng. Khách đến nhà chơi cũng được gia chủ thân tình tiếp chuyện bên bếp lửa. Trong những ngày đông giá rét, mâm cơm thường được dọn ngay cạnh bếp lửa. Ông bà, con cháu cùng ngồi quây quần bên bếp lửa sưởi ấm, trò chuyện.


Bếp chính được đặt ở bên trong và  bên dưới nhà sàn. Nơi đây ít có cửa voóng và gần vại nước. Ở gian ngoài, gian khách cũng có một bếp phụ,  bếp ở gian khách chỉ dùng để sưởi, hong khô các vật dụng... và đun nước pha trà. Trên bếp lò chính ở gian trong, người ta làm một cái giá to và vững chắc (khựa) để sấy khô các lương thực, thực phẩm như: ngô giống, lúa giống và sấy khô thịt trâu, bò. Việc bắc bếp mới trên nhà sàn của người Mường được chọn giờ tốt mới tiến hành, khi ngôi nhà mới đang làm dang dở. Vị trí bếp thường đc đặt ở gần cột cái bên trên gian trong của ngôi nhà sàn. 4 khung gỗ được định hình bếp thành hình chữ nhật, gọi là "pán pếp" rộng từ 1,2- 1,5m. Dài từ 1,8-2m, bề dày đắp đất khoảng 20cm. Trước khi đắp, đất được lót 1-2 lượt bẹ chuối tươi,có tác dụng cách nhiệt cho sàn. Đất dùng đắp bếp phải là đất thịt được nhặt sạch, không lẫn rễ cây, sỏi, đá... Số thúng đất đắp được đếm cẩn thận, để cho chắc họ bẻ que để đếm. Khi khuôn bếp đã đầy đất, thúng cuối cùng đc lấy phải là số lẻ và đổ trả lại khoảng 1/3 đất trong thúng. Người đắp bếp thường là người đàn ông trung niên, có đủ con trai, gái, gia đình khá giả. Khi đắp bếp xong họ lấy bẹ chuối cắt thành hình con cá, cho vào cặp làm như cá nướng đem buộc lên cột cái gần bếp hay gài lên mái nhà gần đó với mong muốn sự may mắn, dồi dào sản vật, thực phẩm, gia chủ làm ăn phát đạt. Sau đó, ng ta đặt củi lên bếp. Người chủ trì phải cất lên lời chúc: chúc cho bếp mới, nhà mới luôn có cơm, rượu, nuôi được gà béo tốt, ăn nên làm ra. Vừa nói vừa châm lửa. Theo tục lệ xưa bếp lửa mới phải được đốt liên tục trong 3 ngày 3 đêm. Đắp bếp là nét sinh hoạt văn hoá không thể thiếu trong đời sống của đồng bào.

Đặc biệt trong lò bếp người Mường, luôn dùng ba hòn nục. Ba hòn nục tượng trưng cho vua bếp (bua bêp). Việc dâng cúng vua bếp, người dân làm vào các dịp có nấu nướng lớn, còn mâm cúng không nhất thiết đặt cạnh bếp lò, có thể đặt ở ôông côông (thần thổ địa). Điều đặc biệt, người Mường rất cẩn thận trong sử dụng bếp, tuyệt đối kiêng kỵ không được làm ô uế lò bếp. Thường người Mường ít khi để bếp tắt, nếu không đun nấu thì sẽ ủ than dưới lớp tro, khi cần chỉ thổi lên là được và như vậy, bếp luôn có hơi ấm. Ngọn lửa ấm áp của bếp nhà sàn thể hiện nét sinh hoạt văn hoá đoàn kết, ấm cúng và thân thiện của bà con dân tộc Mường đã được lưu giữ qua bao thế hệ từ hàng trăm năm nay. Ở giữa màu xanh thiên nhiên núi rừng, những nếp nhà sàn lúc nào cũng bập bùng bếp lửa đó là biểu tượng của sức mạnh, của ấm no, hạnh phúc.

Hà Phương


in Quay trở lại
Hòa Bình 20 năm một chặn đường
Dự báo thời tiết
Thành phố:

29oC

Độ ẩm: 89%

Tốc độ gió: 9 km/hkm/h

Cập nhật lúc 01:00:00
ngày 2022-08-17