Thăm dò ý kiến
Theo bạn, Trang thông tin điện tử tỉnh ủy Hòa Bình có cung cấp đầy đủ thông tin hoạt động của tỉnh ủy không?


Mã xác nhận

FE_View_Detail

Một vài nét về trang phục Mường

Trang phục, trang sức, đạo cụ và hoa văn cạp váy, một bộ phận của văn hóa Mường có nguồn gốc từ thời đẻ đất, đẻ nước phát triển nhiều hình thức, kiểu cách phục vụ cho cuộc sống về mặt văn hóa vật chất và tinh thần.

“Da Dịt là người chăn tằm

Dạ Mằm người chăn cơm chăn lúa”.

Trang phục Mường tập trung kiểu cách, màu sắc ở nữ giới nhiều hơn. Nhưng dù nhiều hay ít nam hay nữ ở mỗi gia đình hay nói chung cũng vậy, đều chia thành các loại: Trang phục thường để lao động, sinh hoạt bình thường, ngày hội; Trang phục ngày cưới, gọi là quần áo du (dâu), cháu (rể); Trang phục tang lễ, gọi là đồ tem; Trang phục cho người chết, (gọi là bang khà); Gia đình có người làm mo, mỡi, trượng thì có thêm loại trang phục ấy.

Trước hết nói về trang phục thường và trang phục ngày tết, ngày hội. Đối với hai loại trang phục này cơ bản không có sự khác nhau, chỉ có sự khác nhau ở màu sắc và một vài chi tiết không thích hợp. Bởi khi lao động, sinh hoạt bình thường người dùng muốn dành lại cái mới, cái có màu sáng, đẹp cho những ngày vui chơi, “có chị, có em, có bạn, có bè” khoe hương sắc cũng nhau. Rồi những ngày đó trang bị thêm đồ trang sức ở nữ và áo chùng ở cả nam, cả nữ cho thêm vẻ thướt tha, diễm lệ. Do đó trang phục bình thường họ dùng loại đã “ốt” (xuống màu) rồi. Nếu là mới thì dùng màu nâu, màu xanh, màu không sáng lắm để đỡ lấm láp, bụi bặm, thuận cho lao động.

Áo ngắn của phụ nữ Mường cổ tròn, vòng lấy cổ, có nẹp bên trong, viền rộng chừng 2cm, dài vòng quanh theo cổ áo. Áo mở ngực, hai bên có nẹp từ cổ xuống hết chân áo, có chiều rộng tương tự như nẹp viền cổ. Áo không có cúc để khéo léo giới thiệu vẻ đẹp của cạp váy, của thân thể. Chiều dài của áo ngắn chấm trên eo lưng, có hai túi ở hai bên trước, có nẹp viền ngang trên miệng. Tay áo khâu thon thon dần về phía cửa tay, quanh cửa tay có nẹp nhỏ. Ở chân (gấu) áo khâu tròn, nên có câu:

“Quần đen khâu viền chân đỏ

Áo may bó chân lăn

Đi đường xa xăm đẹp dáng”

Bên trong áo ngắn là yếm trắng, được cạp váy quấn đè lên quá nửa phía dưới. Chiếc yếm là một miếng vải vuông khoét lỗ cổ, làm cài hai bên buộc về phía gáy. Ở phía dưới khâu dây vải ở hai góc để buộc quàng về phía sau lưng giữ yếm.

Từ sát nách trùm mắt cá chân là chiếc váy thâm có can cạp váy trang trí hoa văn rực rỡ từ eo lưng trở lên. Phía dưới của nó là một mảng chiếm tới 2/3 màu đen hoặc tím than. Chân váy có một trong các loại vải màu đỏ hay hồng, vàng, xanh hoặc trắng điểm hoa, nhưng phần lớn là màu đỏ, rộng chừng 4cm khâu bên trong làm gấu. Làm như vậy, khi người phụ nữ bước đi phần váy phía trước lúc mặc gập lại khi mở khi gập, lấp loáng miếng vải màu, phá bớt sự đơn điệu của màu đen. Song, lộng lẫy, đẹp đẽ, hấp dẫn nhất của vay vẫn là bộ phận của cạp váy.Cạp váy cũng là loại trang trí có giá trị nhất, phong phú nhất so với các loại hoa văn trang trí Mường. Sự rực rỡ tinh túy của hoa văn cạp váy là công trình đáng tự hào đối với phụ nữ Mường. Sự ra đời, hình thành các hoa văn chính là việc mô phỏng lại hoa văn trên thân mình của con muông (thú rừng) được kể trong sử thi thần thoại Đẻ đất, đẻ nước.

Về hoa văn, trước tiên nói về hình tượng rồng, con rồng đối với người Mường là con vật thượng cấp, quyền quý cao sang, rồng trong dân gian Mường còn gắn với ngựa. Theo những người thạo về dệt thì con ngựa phải biến thành rồng mới khỏe, nhanh, biết bay, gọi cách khác là ngựa gió. Theo sử thi Đẻ đất đẻ nước, Ngựa gió do Dịt Dàng cấp cho người chặt Chu đồng để cho khỏi bị đè, cũng gọi là long mã về sau này. Về hoa văn hình hươu. Theo Đẻ đất đẻ nước thì Hươu là con vật chầu chu đồng. Chu đồng là cây thần thoại có thân bằng đồng, bông thau, lá thiếc, con Hươu đứng dưới bóng cây thần thoại, kết hợp con chim đang hót tạo nên hình ảnh thơ mộng về thiên nhiên đất nước. Về hình tượng chim thì người Mường chú ý đến công và phượng, đó là loại chim quý, tượng trưng cho sự sang trọng đẹp đẽ, phượng có loại 5 lông đuôi đang bay, có loại 9 lông đuôi, có loại mỏ chầu về phía trước, loại ngoảnh đầu lên lưng, mỏ quay lên trời, hai chân ngắn. Công có con đi ăn, con đang múa. Ông Mo lấy làm biểu tượng cho sự mát mẻ: “Quạt lông công dây lượn”, làm mũ đội trong khi hành lễ cho hồn người về nơi chín suối.

Trang phục Mường cùng với những bản sắc văn hóa dân tộc của nó đã bước qua cả giới hạn các buổi lễ hội, biểu diễn... dần trở thành trang phục thường ngày của người Mường xưa và nay. Đi bất cứ đâu trên mảnh đất Hòa Bình ta cũng dễ dàng bắt gặp các “mế” Mường trong những bộ quần áo truyền thống. Khi ở nhà, tiếp khách hay thậm chí là lúc xuống đồng, phụ nữ Mường vẫn duyên dáng trong những chiếc váy đen, áo pắn. đây là nét văn hóa đẹp của người dân tộc Mường thể hiện lòng tự tôn dân tộc, rất cần được phát huy để những giá trị văn hóa được bảo tồn ngay trong sinh hoạt thường ngày của đời sống.

Đất trời vào xuân, những cô gái Mường khoác trên mình chiếc áo pắn đủ màu rực rỡ đi trảy hội. Họ như những bông hoa đang khoe sắc giữa đại ngàn Tây Bắc quê hương.

Đ.T


in Quay trở lại
thông báo
Hòa Bình 20 năm một chặn đường
Dự báo thời tiết
Thành phố:

26oC

Độ ẩm: 94%

Tốc độ gió: 4 km/hkm/h

Cập nhật lúc 23:00:00
ngày 2019-08-22